اینکوترمز (Incoterms) یا اصطلاحات تجارت بینالمللی، مجموعهای از قواعد استاندارد است که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تدوین و نخستین بار در سال ۱۹۳۶ منتشر شد.
این قواعد بهمنظور هماهنگسازی و تسهیل معاملات بینالمللی، بهصورت دورهای بازنگری و بهروزرسانی میشوند و آخرین نسخه آنها اینکوترمز ۲۰۲۰ (Incoterms® 2020) است.
هدف اصلی اینکوترمز، تعیین دقیق مسئولیتها، تعهدات، هزینهها و زمان انتقال ریسک بین فروشنده و خریدار در فرآیند حملونقل، تحویل کالا و انجام تشریفات بازرگانی در قراردادهای بینالمللی است.
قواعد اینکوترمز ۲۰۲۰ بر اساس نوع شیوه حملونقل به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
۱. قواعد قابل استفاده برای تمامی شیوههای حملونقل
این گروه از قواعد برای حملونقل زمینی، ریلی، هوایی، دریایی و همچنین حملونقل چندوجهی (ترکیبی) قابل استفاده است و شامل هفت قاعده زیر میشود:
- EXW (Ex Works) – تحویل در محل کارخانه
- FCA (Free Carrier) – تحویل به حملکننده در نقطه مورد توافق
- CPT (Carriage Paid To) – کرایه حمل پرداختشده تا مقصد
- CIP (Carriage and Insurance Paid To) – کرایه حمل و بیمه پرداختشده تا مقصد
- DAP (Delivered at Place) – تحویل در محل مقصد
- DPU (Delivered at Place Unloaded) – تحویل در محل مقصد پس از تخلیه
- DDP (Delivered Duty Paid) – تحویل با حقوق و عوارض گمرکی پرداختشده
۲. قواعد ویژه حملونقل دریایی
این گروه از قواعد صرفاً برای حمل کالا از طریق دریا کاربرد دارد و شامل چهار قاعده زیر است:
- FAS (Free Alongside Ship) – تحویل در کنار کشتی
- FOB (Free On Board) – تحویل روی عرشه کشتی
- CFR (Cost and Freight) – هزینه و کرایه حمل
- CIF (Cost, Insurance and Freight) – هزینه، بیمه و کرایه حمل
انتخاب قاعده مناسب اینکوترمز باید با توجه به نوع وسیله حمل، توافق طرفین قرارداد و شرایط تحویل کالا انجام شود؛ زیرا هر یک از این قواعد، مسئولیتها، هزینهها و زمان انتقال ریسک بین فروشنده و خریدار را بهصورت متفاوت تعیین میکنند.
